Пребарување
 Плава бизнис жена во сив сако стои пред модерна зграда и насмеано го гледа својот смартфон.

EOS Banking AI Barometer

Што очекуваат европските потрошувачи од AI во банкарската комуникација

Преземи whitepaper

Доверба, очекувања и бариери: што мислат потрошувачите за употребата на AI во банките

icon red knowledge

Клучни наоди од EOS Banking AI Barometer

  • 46% од европските потрошувачи потврдуваат дека комуникацијата со нивната банка се подобрила благодарение на вештачката интелигенција (AI) во последните три години, додека само 11% забележуваат влошување.
  • Кога станува збор за откривање измами, 44% од испитаниците имаат повеќе доверба во AI отколку во банкарски службеник, додека кај кредитните одлуки овој удел е само 24%.
  • Луѓето кои веќе имале тешкотии со плаќање се поотворени кон AI во корисничката поддршка.
  • Достапноста на вештачката интелигенција 24/7 е значајна за 60% од испитаниците меѓу 18 и 34 години, додека кај возрасната група од 51 до 65 години тој процент паѓа на 47%.

Каде е границата: каде потрошувачите имаат доверба во AI, а каде не.

Вештачката интелигенција забележително ја менува комуникацијата на потрошувачите со нивната финансиска институција. EOS Banking AI Barometer анализира како потрошувачите во цела Европа во моментот ја оценуваат употребата на AI во банките – каде веќе постои доверба, каде сè уште има резерви и какви очекувања имаат од услугите базирани на AI.

За оваа студија беа анкетирани потрошувачи од цела Европа за нивните искуства и ставови кон банкарските услуги базирани на вештачка интелигенција. Резултатите покажуваат: AI не е ниту општо прифатена, ниту општо одбиена, туку секогаш се оценува според конкретната корист. Сепак, во целина, AI веќе покажала своја вредност во банкарството.

Што очекуваат потрошувачите денес од AI за корисничката поддршка на банките?

46% од европските потрошувачи велат дека комуникацијата со нивната банка се подобрила благодарение на AI, додека само 11% ја оценуваат како полоша. Речиси секој трети испитаник (29%) би преферирал да разговара со AI наместо со човек за чувствителни финансиски теми, но сепак на 60% им недостасува човечкиот контакт.

Прифаќањето јасно зависи од користа: 54% ја вреднуваат AI пред сè како помош при пронаоѓање информации, додека 51% подеднакво ја вреднуваат побрзата комуникација и постојаната достапност.

Кога станува збор за тешкотии со плаќање, или кога лимитот на сметката е веќе целосно искористен, многу банкарски клиенти сакаат значително поактивна поддршка од AI. Прифаќањето е особено високо кај предупредувањата генерирани од AI за наближувачко пречекорување на лимитот: 61% од испитаниците би ги прифатиле таквите предупредувања. Што уште очекуваат потрошувачите од AI во банкарството?

Жена која држи мобилен телефон разговара со вештачка интелигенција.

Перцепција на AI во секојдневното банкарство

на скала од 5 „целосно се согласувам“ до 1 „целосно не се согласувам“

Банкарските клиенти очекуваат AI во корисничката поддршка пред сè да биде брза и достапна; кај посложените задачи кои бараат процена, прифаќањето е значително пониско. Како ги оценуваат испитаниците следните тврдења за употребата на AI во комуникацијата на банките со клиентите, според возраст и претходно искуство со тешкотии со плаќање?

Одговор Вкупно 18-34 години 35-50 години 51-65 години Тешкотии со плаќање Нема тешкотии со плаќање
ВИ ја прави комуникацијата побрза. 51 % 59 % 51 % 48 % 59 % 49 %
ВИ ја прави комуникацијата пријателска. 37 % 45 % 38 % 33 % 46 % 34 %
ВИ нуди подобра услуга, бидејќи е достапна 24/7. 51 % 60 % 50 % 47 % 57 % 48 %
ВИ ми помага полесно да пронајдам информации. 54 % 60 % 55 % 51 % 61 % 52 %
ВИ дава попрецизни одговори. 36 % 43 % 37 % 33 % 46 % 32 %
ВИ добро ги разбира моите потреби. 35 % 42 % 35 % 32 % 44 % 32 %
ВИ може ефективно да ги реши моите проблеми. 35 % 45 % 34 % 32 % 44 % 31 %
Кога станува збор за чувствителни теми, претпочитам да разговарам со ВИ отколку со човек. 29 % 38 % 30 % 24 % 39 % 25 %
Во комуникацијата со ВИ ми недостасува човечкиот контакт. 60 % 53 % 59 % 64 % 61 % 60 %
ВИ ме плаши (на пр. поради заштитата на податоците). 38 % 42 % 37 % 37 % 42 % 36 %
ВИ ми помага да ги следам моите финансии. 34 % 41 % 36 % 29 % 44 % 30 %
Портрет на Марвин Рамке, претседател на Одборот на директори на Групацијата EOS, седи во светла просторија облечен во темен блејзер

Нашата студија покажува јасна насока во употребата на услугите базирани на AI: клиентите сакаат AI која не е само реактивна, туку и проактивна. Подготвени се за попаметни услуги; сега е на банките да одговорат на тие очекувања.

Marwin Ramcke
извршен директор на EOS Group

Колку потрошувачите имаат доверба во AI кај кредитните одлуки?

Довербата во AI во голема мера зависи од конкретната намена. Таа е највисока таму каде AI нуди безбедност: 44% од испитаниците имаат повеќе доверба во AI отколку во банкарски службеник кога станува збор за откривање измами и сомнителни трансакции – највисоката вредност меѓу сите испитани сценарија. Кај кредитните одлуки: само 24% преферираат одлука на AI, додека 46% јасно имаат доверба во човечкиот советник.

Скептицизмот, сепак, не значи автоматско одбивање: потрошувачите ја условуваат својата доверба со јасни барања. За 77% е важно банките транспарентно да соопштуваат кога и како користат AI. Најголемата загриженост останува склоноста на AI кон грешки (46%), проследена со загриженост за заштитата на податоците (35%) и недостаток на емпатија (28%).

Млада жена стои надвор во урбана средина, држи го својот смартфон и насмеана гледа напред. Во позадина се гледаат модерни згради и дрвја.

Доверба во AI според намена

Top 2 box на скала од 5 „значително повеќе доверба во ВИ“ до 1 „значително помалку доверба во ВИ“

Довербата во AI значително варира според намената: највисока кај откривање измами, а најниска кај кредитните одлуки. Колку доверба имаат испитаниците во одлуките на AI во споредба со одлуките на банкарски службеник во следните сценарија?

Одговор Вкупно 18-34 години 35-50 години 51-65 години Тешкотии со плаќање Нема тешкотии со плаќање
ВИ носи одлука дали ќе ми биде одобрен кредит. 24 % 29 % 26 % 20 % 34 % 19 %
ВИ ми предлага соодветни инвестиции / инвестициски препораки. 31 % 38 % 31 % 28 % 39 % 28 %
ВИ идентификува сомнителни трансакции / обиди за измама на моjата сметка. 44 % 47 % 43 % 42 % 49 % 42 %
ВИ ми предлага персонализирани производи. 37 % 44 % 38 % 32 % 45 % 34 %
ВИ ме советува во случај на задоцнето плаќање / проблеми со ликвидноста. 32 % 40 % 31 % 28 % 41 % 28 %
ВИ може ефективно да управува со моите редовни трансакции. 32 % 37 % 32 % 31 % 40 % 29 %

Ризици и загриженост при употребата на AI во корисничката поддршка

Најголемата загриженост на потрошувачите е склоноста на AI кон грешки, проследена со загриженост за заштитата на податоците. Каде испитаниците гледаат најголеми ризици и загриженост поврзани со употребата на AI во корисничката поддршка на банките?

Одговор Вкупно 18-34 години 35-50 години 51-65 години Тешкотии со плаќање Нема тешкотии со плаќање
Заштита на податоците и безбедност на моите лични податоци 35 % 39 % 32 % 36 % 32 % 37 %
Недостаток на емпатија 28 % 26 % 28 % 28 % 29 % 28 %
Страв од грешки / погрешни одлуки на ВИ 46 % 45 % 47 % 46 % 44 % 48 %
Недостаток на транспарентност за начинот на кој се донесуваат одлуките 21 % 19 % 21 % 22 % 20 % 21 %
Чувството да не сум третиран/а како поединец 22 % 20 % 23 % 21 % 23 % 21 %
Нема помош за индивидуални потреби 25 % 23 % 24 % 26 % 27 % 24 %
Можна дискриминација преку алгоритмите на ВИ 19 % 18 % 19 % 18 % 22 % 17 %
Загуба на работни места во банката поради ВИ 30 % 32 % 30 % 30 % 31 % 31 %
Не гледам критични точки. 5 % 3 % 6 % 6 % 4 % 5 %

Каква поддршкa од AI сакаат луѓето со тешкотии во плаќањето?

Засегнатите пред сè сакаат проактивни предлози од AI. 30% од сите испитаници веќе имале тешкотии да платат рата на својата банка или веќе целосно го искористиле лимитот на сметката, а 25% веќе биле во контакт со агенција за наплата на долгови. Луѓето со такво искуство се значително поотворени кон понудите за поддршка од AI отколку просекот: 61% од засегнатите би ги прифатиле предлозите на AI за одлагање на рата, во споредба со 52% од незасегнатите.

Желбата за човечка поддршка, сепак, останува силна: 80% од засегнатите сакаат во разрешувањето на тешкотиите со плаќањето да биде вклучен човек, било исклучиво, било по прв контакт со AI. Сепак, 13% од засегнатите би можеле да замислат да комуницираат исклучиво со AI, во споредба со само 6% од незасегнатите.

Насмеана млада жена со кадрава коса, облечена во удобен жолт џемпер, седи на кауч во својата дневна соба и го гледа својот смартфон додека држи хартиен документ.

Конкретно плаќање на рати

Засегнатите сакаат AI активно да предложи конкретно плаќање на рати кога парите се ограничени:

0

проценти
од испитаниците

„AI ја намалува бариерата за решавање на финансиски проблеми – луѓето стапуваат во акција таму каде е потребна емпатија и индивидуални решенија.“
Daniela Moaca, Senior Manager IT Romania

Daniela Moaca, Senior Manager IT во EOS Romania, портретна фотографија со темен пуловер со висока јака.

Проактивни совети

Засегнатите сакаат AI да предложи одлагање на рата:

0

проценти
од испитаниците

Во што се разликува помладата генерација од општата популација во начинот на користење на AI?

Лицата на возраст од 18 до 34 години се поотворени кон AI во споредба од постарите возрасни групи во речиси сите сценарија: 60% од лицата на возраст од 18 до 34 години ја вреднуваат постојаната достапност, во споредба со само 47% од лицата на возраст од 51 до 65 години. Помладите испитаници исто така многу почесто ја вреднуваат побрзата комуникација, со 59% (наспроти 48% кај постарите испитаници). Разликата е најизразена во реалната употреба на chatbot-ови: кај помладите испитаници изнесува 28%, повеќе од двојно во однос на 13% забележани кај постарата возрасна група.

Оваа отвореност кон AI продолжува и кај тешкотиите со плаќањето: 14% од лицата на возраст од 18 до 34 години би комуницирале исклучиво со AI за тешкотии со плаќање, во споредба со просек од 8% кај сите испитаници. Само 38% од оваа возрасна група инсистираат на исклучиво човечки контакт – најнискиот удел меѓу сите возрасни групи.

Млад маж лежи на кауч во својата дневна соба, носи слушалки и гледа во својот смартфон со насмевка, уживајќи во музика или подкаст.

Преференца за комуникација во однос на тешкотиите со плаќањето според возрасна група

Помладите банкарски клиенти се поотворени од просекот кон речиси сите примени на AI, вклучително и чувствителни теми како тешкотии со плаќање. Со кого преферираат да комуницираат испитаниците кога треба да се разрешат тешкотии со плаќање или долгови кон банката?

Одговор Вкупно 18-34 години 35-50 години 51-65 години Тешкотии со плаќање Нема тешкотии со плаќање
Исклучиво со човек 46 % 38 % 47 % 50 % 41,6 % 48,6 %
Претпочитам човек, но ВИ како прва контакт точка е во ред 39 % 42 % 39 % 38 % 38,7 % 39,6 %
Претпочитам ВИ, бидејќи темата ми е непријатна 8 % 14 % 8 % 6 % 13 % 6 %
Ми е сеедно (човек или ВИ) 6 % 7 % 6 % 7 % 7 % 6 %
Илустрација прикажува лице кое пријателски ја става раката околу робот. Подолу е текстот "AI-powered. Human-led.", кој ја симболизира соработката помеѓу луѓето и вештачката интелигенција.

Заклучок: AI во банкарството како надополнување, не замена

Резултатите од EOS Banking AI Barometer покажуваат дека употребата на AI во банките се прифаќа кога нуди јасна корист, се соопштува транспарентно и ја надополнува – а не ја заменува – пристапноста до човечка поддршка. Банките кои ja постигнуваат оваа рамнотежа го поставуваат темелот за трајна доверба кај своите клиенти.

За студијата

Checklist Decision Icon Icon depicting a document or checklist with a checkmark and an 'X' mark, symbolizing task management, decisions, approvals, rejections, or evaluating options.

Институт

Репрезентативната анкета беше спроведена онлајн во име на EOS од институтот за истражување на пазарот PureSpectrum во јули 2026.

icon black website

Земји

11 земји: Бугарија, Хрватска, Франција, Германија, Грција, Полска, Португалија, Романија, Словенија, Шпанија, Швајцарија

icon black team

Методологија

Онлајн анкета (CAWI), 4.400 испитаници (400 по земја), потрошувачи на возраст од 18 до 65 години кои се примарно или заедно одговорни за управување со финансиите на своето домаќинство, репрезентативни според пол и возраст.

Често поставувани прашања

4.400 банкарски клиенти во 11 европски земји, 400 по земја, анкетирани онлајн во јули 2026.

Зависи од задачата: кај откривањето измами, 44% имаат повеќе доверба во AI, додека кај кредитните одлуки овој удел е само 24%.

13% од засегнатите би комуницирале исклучиво со AI во однос на тешкотии со плаќањето, без никаков човечки контакт. Сепак, желбата за човечка поддршка останува доминантна: 80% сакаат да биде вклучен човек, било уште од почетокот, било по првичен контакт со AI.

Да: лицата на возраст од 18 до 34 години се значително поотворени кон речиси сите примени на AI, на пример кога станува збор за постојана достапност (60% наспроти 47% кај лицата на возраст од 51 до 65 години).

Најголемата загриженост е склоноста кон грешки (46%), проследена со заштита на податоците (35%) и недостаток на емпатија (28%).

icon red download

Whitepaper и прес-соопштенија

Сите резултати детално – како whitepaper за преземање или во нашите прес-соопштенија за поединечните фокус-области на студијата.

Преземи whitepaper (1.7 MB)

Прашања за студијата? Слободно контактирајте ни се.

Lara Flemming, Senior Vice President Corporate Communications & Marketing at EOS

Lara Flemming

Senior Vice President Corporate Communications & Marketing


[email protected]