Пребарување
Млада жена стои надвор во урбана средина, држи го својот смартфон и насмеана гледа напред. Во позадина се гледаат модерни згради и дрвја.
  • Довербата во резултатите од банкарската AI во голема мера зависи од нејзината примена
  • 46 % од испитаниците ја сметаат можноста AI да прави грешки за најголем ризик, по што следува заштитата на податоците
  • Повеќе од две третини од испитаниците очекуваат банките да бидат транспарентни и да ги обелоденат етичките начела при користењето AI

Довербата во AI не е безусловна: потрошувачите ја ценат дигиталната поддршка при заштита од измами, но при одобрувањето кредити се потпираат на учеството на луѓе. Значи, прифаќањето или одбивањето на AI во банкарството зависи од тоа за што се користи – тоа го покажува најновото истражување Барометар на EOS за AI во банкарството. Во рамки на ова репрезентативно истражување на населението, луѓе од единаесет европски земји беа прашани за нивниот став кон услугите со AI што ги нудат банките.

На кои задачи потрошувачите најмногу веруваат на AI во банкарството?

Кога станува збор за безбедноста, AI ужива голема доверба. 44 проценти веруваат на AI повеќе отколку на банкарски службеник при препознавањето сомнителни трансакции. „Во спречувањето измами, AI ги докажа своите предности: таа може да анализира големи количини податоци и да препознава обрасци. Во другите области оваа способност не им е толку очигледна на потрошувачите“, го толкува овој јасен резултат Јануш Скубац, главен директор за информациска безбедност на групацијата EOS.

Зошто AI се докажува токму во банкарството

За која задача банкарските клиенти најкатегорично ја одбиваат AI?

Кога се работи за важни лични финансиски одлуки, човечкото расудување и понатаму е високо ценето. Колку поголема улога имаат индивидуалните околности и личните последици, толку е посилна желбата за човечко учество. При одобрувањето кредити, 46 проценти од потрошувачите му веруваат на банкарски службеник, а само 24 проценти на AI. Особено кај значајните финансиски одлуки се чини дека е потребно човечко учество, на пример во форма на советување. Тука традиционалните банки со филијали би можеле да имаат предност пред необанките.

Cybersecurity expert Janusch Skubatz, Chief Information Security Officer of the EOS Group, with brown hair and white shirt

Резултатите јасно покажуваат: довербата во AI не се создава автоматски. Компаниите мора да воспостават обврзувачка рамка и транспарентно да ја претстават.

Јануш Скубац
главен директор за информациска безбедност на групацијата EOS

И EOS ја забележува желбата за човечко учество, особено при обработката на сложени случаи на долгови. Многу прашања можат лесно да се решат дигитално преку сервисниот портал. Но, кога случајот ќе стане посложен, личната комуникација по телефон или е-пошта може да биде важен фактор. Затоа EOS нуди различни начини на комуникација, за секој да може да го избере најсоодветниот начин за контакт.

Зошто луѓето со долгови често се поотворени кон користењето AI

Од што стравуваат клиентите кога банките користат AI?

Речиси половина од испитаниците ги сметаат грешките или погрешните одлуки за најголем ризик од употребата на AI во банкарството. Загриженоста за заштитата на податоците е на второ место. И недостатокот на емпатија се оценува критички: 28 проценти го гледаат како значителен недостаток. Само пет проценти од испитаниците не гледаат никакви ризици во употребата на AI.

Како можат банките да изградат доверба во користењето AI?

Транспарентноста е основниот услов за доверба. Барометарот на EOS за AI во банкарството јасно го покажува тоа: повеќе од три четвртини од испитаниците бараат банките да објават кога и како користат AI. Желбата за транспарентност е уште поизразена: 80 проценти очекуваат финансиските институции да обезбедат јасни информации за своите правила и етички начела при користењето AI.

Значи, потрошувачите не ѝ ја подаруваат лесно својата доверба на AI. Тие ја условуваат со разбирливи процеси, јасни одговорности и транспарентно постапување со можностите и ризиците на технологијата. Оној што користи AI мора да може да објасни како и според кои правила таа функционира. Самата ефикасност не е доволна за да се обезбеди прифаќање. Затоа успешната примена на AI не е само техничко прашање, туку сѐ повеќе и прашање на доверба.

Што мислат европските потрошувачи за AI во банкарството? 

За студијата „Барометар на EOS за AI во банкарството – Како Европа навистина се чувствува во врска со ВИ во банкарството“ беа анкетирани 4.400 лица во единаесет европски земји (Бугарија, Хрватска, Франција, Германија, Грција, Полска, Португалија, Романија, Словенија, Шпанија и Швајцарија, по 400 испитаници) за нивниот став кон вештачката интелигенција во банкарската комуникација. Податоците беа собрани во јули 2026 година, а целната група беа банкарски клиенти на возраст од 18 до 65 години. Истражувањето беше спроведено онлајн и е репрезентативно за населението.

Откријте ги сите резултати од Барометарот на EOS за AI во банкарството

Дали сакате да дознаете повеќе за актуелната студија на EOS? Слободно контактирајте нѐ.

Фото кредити: EOS

Истражете повеќе од EOS

Млад маж лежи на кауч во својата дневна соба, носи слушалки и гледа во својот смартфон со насмевка, уживајќи во музика или подкаст.

Студија на EOS: Младите вешти со AI, но под финансиски стрес

3 минути
Младите Европејци почесто користат AI во банкарството, но и почесто се соочуваат со стрес поради долгови. EOS Banking AI Barometer открива што треба да знаат банките.
Дознајте повеќе
Насмеана млада жена со кадрава коса, облечена во удобен жолт џемпер, седи на кауч во својата дневна соба и го гледа својот смартфон додека држи хартиен документ.

Студија на EOS: Искуството со долгови ја зголемува отвореноста кон AI

3 минути
EOS Banking AI Barometer: Луѓето со искуство со долгови се поотворени за помош од AI. Ја оценуваат позитивно, но личниот контакт останува важен.
Дознајте повеќе
Жена која држи мобилен телефон разговара со вештачка интелигенција.

EOS студија: AI се докажува во банкарството

4 минути
EOS Banking AI Barometer: AI се докажува во банкарството – речиси секое трето лице кај чувствителни финансиски теми дури претпочита да разговара со AI.
Дознајте повеќе